Delphine Boël
Delphine Boël troont me mee naar de kelder onder haar atelier. 'When his lips are moving he is lying', prijkt in grote letters op een pas afgewerkt doek. Dat het alleen over haar vader gaat, ontkent ze. Leugens zijn overal. Wanneer vertelde u uw flagrantste leugen? 'Ik had net mijn eerste communie gedaan en moest gaan biechten. Ik kon me niet inbeelden dat ik al iets slechts had gedaan, maar ik voelde me geïntimideerd door mijn leerkracht en de hele religieuze context. Uiteindelijk heb ik tegen de priester gelogen: ik vertelde dat ik snoepjes had gestolen, maar dat was helemaal niet waar. Compleet absurd (lacht).' Liegt u tegenwoordig niet meer? 'In het leven kun je niet zonder wat ik "witte leugens" noem, onschuldige leugentjes. Ik was vroeger erg uitgesproken in mijn mening over dingen. Tegen mijn moeder of partner kon ik bikkelhard zijn, maar ik heb geleerd dat dat niet altijd wijs is. Het werkt destructief, maakt mensen boos, van streek of onzeker. En het geeft geen fraai beeld van jezelf.' 'Een tiental jaar geleden vond ik dat ik een goede vriendin de waarheid moest vertellen. Ik vond dat ze meer zichzelf moest zijn, in plaats van een vals beeld van zichzelf op te hangen. Ik zei dat om haar te helpen maar ze begon te huilen - erg pijnlijk. Toen besefte ik dat niet iedereen de waarheid aankan, en dat het niet altijd mijn taak is om die te vertellen.' Hebt u al gelogen tegen uw kinderen? 'Het is gezond om je kinderen nobele leugens te vertellen, bijvoorbeeld over de Kerstman en Sinterklaas. Voor de rest weiger ik tegen ze te liegen of ze zoete verhalen mee te geven. Mijn dochter (Josephine, zes jaar oud, red.) is trouwens op een leeftijd gekomen waarop ze leugens kan en zal ontmaskeren. Ik zeg liever dat ik ergens geen zin in heb dan dat ik een excuus hoef te verzinnen.' Gebruikt u buiten uw gezin vaak excuses? 'Het gebeurt weleens dat ik iemand afwimpel omdat ik zogezegd een afspraak heb, terwijl ik gewoon aan het werk ben in mijn studio. Ik voel me daar niet schuldig over, ik wil gewoon met rust gelaten worden. De mensen begrijpen heel moeilijk dat mijn werk zo veel tijd en energie opslorpt dat ze niet zomaar kunnen binnenvallen. Van advocaten en bankiers aanvaarden mensen dat ze veel werk hebben, maar kunstenaars zouden zeeën van tijd hebben en inspiratie vinden op elk moment.' 'Als loner respecteer ik ook andermans ruimte. Ik heb een hekel aan afhankelijke mensen. Als vrienden me niet komen opzoeken omdat ze even iemand anders willen zien, ben ik niet gekwetst.' Hoe belangrijk is de waarheid in uw relatie? 'Essentieel. Ik vind het heel gevaarlijk om tegen je partner te liegen, zelfs over details. Het is niet altijd gemakkelijk om oprecht te zijn, want dan kom je egoïstischer over. Toch zou je niet moeten zeggen dat je te laat bent door het drukke verkeer, maar: "Ik ben te laat omdat ik te veel mijn tijd genomen heb."' 'Het verwondert me dat er in België zo'n ongelooflijk hoge graad van promiscuïteit is, terwijl het hier heel moeilijk is om ergens over te liegen. Iedereen heeft het meteen gezien. Niet in Londen. Daar loog iedereen. Big time. Als twintiger belde ik soms op het laatste moment af om naar een leuker feestje te kunnen. Geen haan die ernaar kraaide.' Hebt u zich ooit oneerlijk tegenover uzelf gevoeld? 'Ik denk dat ik mezelf onderhand genoeg ken om te weten dat ik mezelf meestal niet belieg. En als ik het wel doe, ben ik me ervan bewust. Misschien is het wel een leugen dat ik zo obsessief aan het werk ben en niet altijd beschikbaar ben voor anderen. Het zou best een excuus kunnen zijn om de confrontatie met sommige dingen te vermijden. Ik ben alleszins niet in de stemming om een psycholoog op te zoeken. Op dit moment en in mijn werk komt het me zelfs goed uit dat ik niet altijd helemaal in balans ben.' Wat beschouwt u als de grootste leugen uit uw leven? 'Sommige mensen zullen vinden dat mijn moeder me belogen heeft over mijn vader (Boël kreeg pas op haar 18de te horen dat koning Albert II haar natuurlijke vader is, red.), maar ik beschouw dat niet als een leugen. Ik vond het vooral triest voor haar. Ze had geen andere keuze dan het me zo laat te vertellen. Een klein kind bazuint zoiets rond.' 'Het was wel lastig toen ik soms merkte dat mijn omgeving meer wist dan ik, maar ik kon er de vinger niet op leggen. Ik trok me terug in mijn eigen wereld, urenlang kleurend en schilderend. Vandaar mijn obsessieve gedrag in mijn werk (glimlacht). Mijn moeder heeft haar best gedaan. Het waren andere tijden.' Voelt het niet als een leugen van uw vaders kant? 'Toen het aan het licht kwam, heeft hij het niet ontkend, maar om politieke redenen kon hij het niet bevestigen. Het is hard dat hij nu geen contact met mij wil, maar daarmee beliegt hij vooral zichzelf.' 'God mag weten waarom, maar toch voelt die hele kwestie niet als de grootste leugen uit mijn leven. Als jonge vrouw heb ik het harder te verduren gekregen in een persoonlijke relatie. Uiteindelijk ben ik die persoon dankbaar voor de enorme les die ik heb geleerd. Soms moet je een klap krijgen om te voelen wat een klap is.' Waarover laat u zichzelf in de waan? 'Ik vind het gevaarlijk om de realiteit te verzachten - hoe minder je haar aanvaardt, hoe moeilijker het wordt. Er is wel één ding: ik ben erg bang voor de dood van mijn partner, moeder of kinderen. De gedachte daaraan is onverdraaglijk. En dus geloof ik dat ze naar de hemel zullen gaan en dat ik ze daar terug zal opzoeken. Sinds ik als klein meisje met de dood werd geconfronteerd, blijf ik daarin geloven. Het komt me goed uit. Trouwens, misschien bestaat de hemel echt, dat zullen we nooit weten.' Delphine Boël (42) is kunstenares. Vanaf 3 april stelt ze tentoon in de Guy Pieters Gallery, in Knokke.